Episode Transcript
[00:00:00] Speaker A: Słuchasz Radiaxon.
Słuchaj nas.
Prawo bliżej Ciebie.
[00:00:21] Speaker B: Dzień dobry, drodzy słuchacze.
Witam Was w naszym kolejnym spotkaniu w cyklu Prawo bliżej Ciebie.
Ostatnio jeden ze słuchaczy zapytał mnie, jak to właściwie u nas w naszym systemie sądowniczym jest.
Czy mamy trzecią instancję, czy nie mamy?
uznałem, że jest to bardzo fajny temat, żeby dzisiaj tę instancyjność państwu omówić.
Otóż, zgodnie z naszymi kodeksami postępowania cywilnego, kodeksem postępowania karnego i kodeksem postępowania administracyjnego, mamy podstawowe dwie instancje.
Otóż, podstawowym sądem do rozpoznawania spraw karnych, cywilnych, rodzinnych, zobowiązaniowych z zakresu prawa pracy jest Sąd Rejonowy.
W naszym dolnośląskim województwie, a wężej mówiąc w dawnym województwie jeleniogórskim, mamy sondy rejonowe w Jeleniej Górze, w Kamiennej Górze, w Lubaniu, we Lwówku Śląskim, w Bolesławcu, w Zgorzelcu.
I te sondy rejonowe rozpoznają praktycznie 80% wszystkich spraw.
Drugą instancją od orzeczenia takiego sądu rejonowego jest sąd okręgowy. I w naszym dawnym województwie mamy jeden taki sąd, sąd okręgowy w Jelenigurze.
A jeśli chodzi o cały Dolny Śląsk, to mamy jeszcze sądy okręgowe w Legnicy, w Świdnicy, no i oczywiście we Wrocławiu.
Jeśli orzeczenie zapada w sądzie rejonowym, to mamy prawo się odwołać do drugiej instancji w ten sposób, że w ciągu 7 dni od ogłoszenia orzeczenia przed sądem rejonowym powinniśmy złożyć wniosek o doręczenie nam odpisu takiego orzeczenia z uzasadnieniem, a następnie po otrzymaniu takiego orzeczenia, co trwa zwykle 2-3 tygodnie, Mamy 14 dni do złożenia apelacji albo zażalenia, jeśli pierwsze jest postanowienie, właśnie do sądu okręgowego.
I teraz tak.
Czy sąd okręgowy może występować jako sąd pierwszej instancji? Otóż tak.
W postępowaniach cywilnych, tam gdzie wartość majątkowa sporu jest znaczna, to sądem pierwszej instancji nie jest już sąder jonowy, tylko sąd okręgowy.
No i taka kategoria spraw niemajątkowych jak rozwodowa także rozpoznawana jest przed sądem pierwszej instancji, właśnie przed sądem okręgowym.
Wtedy niestety mieszkańcy okolic Zgorzelca czy Bolesławca czy Kamiennej Góry muszą przyjechać do sądu okręgowego w Wieleniej Górze.
A co się dzieje z orzeczeniami Sądu Okręgowego wydanego jako sąd pierwszej instancji?
Otóż, dokładnie tak samo jak przed sądem rejonowym, po ogłoszeniu tam orzeczenia mamy 7 dni do złożenia wniosku o doręczenie nam takiego wyroku z uzasadnieniem na piśmie i potem po jego doręczeniu 14 dni do złożenia apelacji ale do sądu drugiej instancji, którym jest sąd apelacyjny we Wrocławiu i na nasz cały Dolny Śląsk plus województwo opolskie mamy jeden sąd apelacyjny właśnie położony we Wrocławiu.
Czyli tu nie mamy do czynienia z trzema instancjami pod tytułem sąd rejonowy, sąd okręgowy i sąd apelacyjny, ale są to dwie instancje zależne od tego, który sąd, czy rejonowy, czy okręgowy będzie orzekał jako sąd pierwszej instancji.
I teraz, skąd pytanie mojego słuchacza?
No bo słyszał, że przecież mamy Sąd Najwyższy, który rozpoznaje kasacje albo skargi kasacyjne. I o co tutaj chodzi?
Otóż, moi drodzy słuchacze, jeżeli przejdziemy przez dwie instancje, czyli np. przez Sąd Rejonowy i Okręgowy albo Sąd Okręgowy i Apelacyjny i w dalszym ciągu zwroku będziemy niezadowoleni, to mamy jeszcze jeden środek, powiedziałbym o charakterze nadzwyczajnym, który w postępowaniu karnym nazywa się kasacja, a w postępowaniu cywilnym skarga kasacyjna.
Z tym, że jeśli chodzi o zwykłe apelacje, to od orzeczenia każdy może taki środek wnieść.
Natomiast jeżeli chodzi o kasację albo skargę kasacyjną, osoba prywatna nie może wnieść takiego środka, tylko musi działać za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika, czyli adwokata albo radcy prawnego.
Prawo bliżej Ciebie Jest jeszcze inna droga.
Jeśli ktoś jest niezadowolony zwroku prawa mocnego, może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości, Generalnego Prokuratora, I Prezesa Sądu Najwyższego albo do Rzecznika Praw Obywatelskich, żeby jeden z tych organów wniósł na rzecz zainteresowanego właśnie kasację albo skargę kasacyjną.
I teraz, jeśli nie posiadamy odpowiedniej wiedzy, albo nie mamy majątku, którego moglibyśmy poświęcić na wynajęcie zawodowego pełnomocnika, to tak samo jak przed sądem rejonowym czy okręgowym możemy zwrócić się o przyznanie nam pełnomocnika z urzędu albo obrońcy z urzędu, to, uwaga, taki obrońca czy pełnomocnik z urzędu kończy swoją rolę wraz z wyrokiem prawomocnym.
Jeśli jednak chcielibyśmy wnieść kasację albo skargę kasacyjną, to możemy zwrócić się do Sądu Okręgowego lub do apelacyjnego z wnioskiem o przyznanie nam do takiej właśnie czynności, obrońcy albo pełnomocnika z urzędu.
I wówczas to, jeśli sąd okręgowy albo apelacyjny takiego obrońcę lub pełnomocnika nam przyzna, to w naszym imieniu działa już zawodowy obrońca albo pełnomocnik łącznie z uczestnictwem przed sądem najwyższym, który jest jedynym organem do rozpoznawania kasacji i skarg kasacyjnych.
Od razu Państwu jednak powiem, że posiedzenie w przedmiocie kasacji albo skargi kasacyjnej może być jawne, a więc z zawiadomieniem zainteresowanych stron, które mogą wziąć udział jeśli chcą, ale może także odbyć się na posiedzeniu.
niejawnym i wtedy jest bez udziału stron.
Sąd Najwyższy ma takie uprawnienie. Dlaczego?
Ponieważ kasację karną można wnieść tylko w niektórych przypadkach.
Na przykład nie służy nam od orzeczeń w spraw prywatno-skargowych, albo od wykroczeń, albo tylko wtedy, jeżeli kwestionujemy wysokość kary.
A w postępowaniu cywilnym skarga kasacyjna musi być oparta na zarzucie oczywistego naruszenia prawa.
Czy to prawa materialnego, czy to prawa procesowego, ale wtedy takiego, który ma bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
I jeśli Sąd Najwyższy uzna, że takie przesłanki nie są spełnione, to właśnie na posiedzeniu niejawnym może taką kasację albo skargę kasacyjną oddalić.
Jeśli jednak kasacja lub skarga kasacyjna jest oparta na żądanych przesłankach, to wtedy Sąd Najwyższy wyznacza posiedzenie, na którym zawiadamia strony.
i wówczas to Sąd Najwyższy może uchylić jeden lub oba wyroki albo uznać, że wyrok prawomocny był prawidłowo wydany.
Sąd Najwyższy składa się z Izby Karnej, Izby Cywilnej, a także Izby Pracy.
Pomijam już kwestię tych spornych pisowskich Izb Odpowiedzialności Zawodowej i do spraw publicznych, bo to są Izby kwestionowane przez Trybunały Międzynarodowe, a także przez sam Sąd Najwyższy w pełnym składzie, dlatego ich działalność nie będę omawiał, ponieważ jest tak dalece kwestionowana, że nie warta dzisiejszego mojego zachodu.
No i moi kochani, odpowiedź zatem na pytanie podstawione na początku, czy mamy trzecią instancję, trzeba odpowiedzieć tak.
Mamy coś w rodzaju trzeciej instancji, ale nie do końca w pełni, dlatego że przysługuje ona tylko w niektórych przypadkach i może być wniesiona przez ściśle określone podmioty.
Mam nadzieję, że państwu tą kwestię wyjaśniłem.
Dziękuję dzisiaj za uwagę. Zapraszam na kolejne spotkania. Przez radio mówił Jerzy Dworak.
[00:11:39] Speaker A: Słuchesz Radia Axon?
Słuchaj nas!
